حساب کاربری

لطفا از حروف a-z,A-Z,0-9 استفاده نمایید - حداقل 5 کاراکتر

حداقل 8 کاراکتر

بیژن فرهنگ‌ دره شوری


بیژن فرهنگ دره شوری، پژوهشگر و هوادار محیط زیست، بوم شناس و عکاس در سال ۱۳۲۲ در گچساران و در طایفه دره شوری ایل قشقایی دیده به جهان گشود. در آنجا و در دنیای زندگی اکولوژیک میان افراد طایفه و نوع تربیت خانواده بود که مدیریت زندگی در طبیعت و احترام به محیط زیست را فرا گرفت.

 

آقای دره شوری می‌گوید:

«پدرم مانند تمام پدران ایل تأکید بر بهره‌برداری از طبیعت در حد مناسب داشت. میزان این بهره‌برداری باید به حدی بود که لطمه‌ای به شرایط زیست محیطی حیوانات و طبیعت سبز وارد نمی‌شد. شکار می‌کردیم، ولی در فصل مجاز و در حد مجاز. با تغییر فصل به امید یافتن مکانی مناسب آب و هوایی از سواحل خلیج فارس تا ارتفاعات زاگرس و کوه دنا مسافت بیشتر از ۶۰۰ کیلومتری را سفر می‌کردیم، ولی هیچ صدمه‌ای به مراتع و جنگل‌ها و چرخه زندگی حیوانات وارد نمی‌کردیم و این اصل و روش زندگی در طایفه بود.»

بیژن فرهنگ دره شوری این‌گونه از روزگار زندگی خود و نوع شکل‌گیری اندیشه احترام به زمین و تمام داشته‌های طبیعی خاک سرزمینش می‌گوید وادامه می‌دهد:

«حق نداریم با زمین رفتار ناشایست داشته باشیم. وقتی از آب و خاک استفاده می‌کنیم بدهکار زمین هستیم. انسان‌زاده زمین است و زمین چون مادر او است. فردی که به زمین بی‌احترامی کند، رفتار ناشایست او در حد فردی است که به مادر خود بی‌حرمتی کرده است. کوچ‌نشینی در ایران سابقه چند هزار ساله دارد. در این چند هزارسال هیچ نقطه‌ای از طبیعت یافت نمی‌شود که ما این ساکنان همیشه در طبیعت آن را ویران کرده باشیم، موجب تخریب آن شده باشیم، به ما آموخته‌اند چگونه نبض نفس زمین را زنده نگه داریم. ما حرمت زمین را پاس می‌داریم و آن را مقدس می‌دانیم، تقدسی از جنس معنویت که روح و زندگی کوچ‌نشین را شکل می‌دهد.»

این چهرة هنرمند وتلاشگر، دوران دبستان را در زادگاهش زیرنظر میرزامحمود گذراند. سپس مدتی در دبیرستان هراتی شهرستان گچساران ادامه تحصیل داد و بعد از آن به همراه برادرانش به دبیرستان ابوذر (شاپور سابق) شهرستان شیراز که مدیر وقت آن آقای دستغیب بود رفت و از آنجا دیپلم گرفت. سال ۱۳۴۱ دررشته پزشکی دانشگاه شیراز پذیرفته شد، اما در سال ۱۳۴۲ تغییررشته داد و سرانجام در سال ۱۳۴۷ در رشته مهندسی کشاورزی  فارغ التحصیل شد. دوران  خدمت سربازی را درشهرهای کرج، جیرفت و شهر بابک(کرمان) سپری کرد. پس از آن به فعالیت‌های زیست محیطی پرداخت و چون با روحیه‌اش هم سازگاری داشت، ۲۷سال تمام در سازمان حفاظت محیط زیست ماندگار شد. تجربه ایلیاتی بودن، به دنیا آمدن در ایل قشقایی، علاقه به طبیعت، کوهستان و جانوران عواملی بودند که او را در نزدیک شدن وحفاظت از محیط زیست یاری کردند.

وی معتقد است که قشقایی‌ها زندگی رنگی دارند، لباسهای رنگی می‌پوشند، مراسم جشن و عروسی می‌گیرند و به شکار می‌روند. اما هرگز به قتل عام حیوانات و پرندگان دست نمی‌زنند. زمانی که حیوانات باردار هستند و یا بچه‌های آنها شیر می‌خورند، قشقایی‌ها به شکار نمی‌روند. حتی زمان تخم گذاری پرندگان نیز این موضوع رعایت می‌شود.

با این حال برادر و دوتن از پسرعموهای دره‌شوری از شکارچیان شناخته شده بودند. آنان برای خود قانون خاصی در شکار داشتند و هیچ زمانی از آن تخطی نمی‌کردند. بیژن زمانی که ۱۰ یا ۱۲ ساله بود، وسایل شکار برادر و پسرعموهایش را برای شکار جمع می‌کرد و درواقع «کوله کش» آنان بود. او می‌گوید: «کوله کشی افتخار کمی نبود. شاید بزرگترین مقام که تاکنون داشتم، همین کار بود. هیچ پست و موقعیت شغلی مثل کوله کشی تا الآن مرا خوشحال نکرده است.»

بیژن دره شوری سال ۱۳۵۰ بعد از استخدام در سازمان محیط زیست، ازدواج کرد. همسر او(پروین دره شوری) نیز که همیشه سنگ صبور او بوده است، در زمینه بافت گلیم و فرش فعالیت داشته و در دوران مدیریت همسر او در سمت مدیر محیط زیست جزیزه قشم  به آموزش گلیم به دختران و زنان قشمی می پرداخت. دره‌شوری از سال ۱۳۵۰ تا ۱۳۷۶ از مسئولان سازمان حفاظت محیط زیست ایران بود.

بیژن فرهنگ دره شوری، در سال۱۳۵۳ با کمک دکتر هرینتون کارشناس آمریکایی محیط زیست، کتاب راهنمای پستانداران ایران را منتشر کرد. قبل از چاپ این کتاب ۷۰ یا ۸۰ گونه پستاندارشناسایی شده بود، اما با انتشار آن، انواع پستانداران به ۱۴۸ گونه رسید. از سال۱۳۵۳ تا سال۱۳۸۳ تنها دو یا سه گونه پستاندار جدید شناسایی و به ۱۴۸ گونه افزوده شده است که این خود نشان از کامل بودن کار آنان در سال۱۳۵۳ دارد.

 

  • کارشناس و راهنما فیلم مستند زمستان در چهارراه

 

بیژن فرهنگ دره‌شوری در زمان ساخت این مستند، به‌عنوان کارشناس و راهنما با تیم مستندساز همراه بوده است.

زمستان در چهارراه، مستندی است که در سال ۱۹۷۸ میلادی (۱۳۵۷ شمسی) توسط کالین ویلاک کارگردان انگلیسی درباره حیات‌وحش ایران و زمستان گذرانی گونه‌ها ساخته شد.

 

  • شناسایی و معرّفی آهوی «دره شوری»

 

بیژن فرهنگ دره شوری با غمی در صدا که از افسوسی بزرگ نشأت می‌گیرد، می‌گوید: نخستین سازمان محیط زیست در خاورمیانه را در ایران تأسیس کردیم، اما امروز کشورهای عربی و دیگر همسایگان که آن روزها نه فرهنگ چنین اندیشه‌ای را داشتند و نه ارزشی برای این منبع بزرگ الهی قائل بودند، از ما جلوتر گام برداشتند.   بارها و بارها ما اعضای سازمان محیط زیست، ایران را دور زده و نقاطش را مورد شناسایی قرار دادیم. به دورترین مناطق سفر کردیم، می‌گشتیم و هر گوشه را که از دست متجاوزان در امان مانده بود، پارک ملی اعلام می‌کردیم. شناسایی گونه‌های پرندگان، پستانداران، انواع مراتع و… همه و همه را بررسی و دسته‌بندی کردیم وکتب هر بخش چاپ و منتشر شد. کتاب‌هایی که از آن زمان تاکنون در مسیر این حرکت نوشتم، پارک ملی بمو، پروانه‌های ایران (اثر مشترک با وازریک نظری)، پستانداران ایران (اثر مشترک با فرد آرلند هرینتون)، پناهگاه حیات وحش بختگان، شناسنامه پارک ملی گلستان، طبیعت ایران (اثر مشترک با نصرالـه کسرائیان)، طبیعت قشم و کتابچه‌های متعددی درباره مناطق حفاظت‌شده ایران… می‌باشد. این تلاش‌ها برای نگهداری از داشته و کشف آنچه داشتیم و از بودنش اطلاع نداشتیم بود و میان همین تحقیقات بود که آهویی زیبا شناسایی شد. آهویی که در پس ماجرایی نام من و طایفه‌ام روی آن گذاشته شد.

«سال ۱۳۶۲ بود که این آهو شناسایی شد، به دنبال مرگ و میر آهو‌ها در جزیره فارور (Farur ) همراه تیمی عازم محل شدیم. علت مرگ و میر نباریدن باران در زمستان و عدم دسترسی آهوها به علوفه سبز آبدار تشخیص داده شد. در طول این بررسی ۵۰ جمجمه از این آهوها را جمع‌آوری کردیم. میان اجساد حیران و غمزده که می‌گشتم تصورم  این بود که تفاوتی بین گونه‌های جان باخته این حیوان زیبا وجود دارد، ولی همراهانم اعتقادی به این امر نداشتند.

و پس از انتقال اجساد به تهران برای انجام بررسی‌های علمی نمونه‌ها در اختیار دانشکده‌ محیط زیست کرج قرار گرفتند و تعدادی نیز به کشور استرالیا منتقل شدند تا کارشناسان آن کشور نیز تحقیقات تخصصی خود را روی اجساد انجام دهند. نتیجه تحقیقات به کشف آهویی منجر شد که نمونه‌ای متفاوت از آهو‌های دیگر بود، نمونه منحصر به جزیره فارور، آهویی که بسیار شبیه جبیر است. آهوی جدید نام نداشت. روزی اساتید دانشگاه تهران و استرالیا آمدند و گفتند قصد دارند نام این آهو را به نام من بگذارند. شنیدن این جملات حسی داشت که توصیف شدنی نبود. آنها می‌گفتند و من به چشمان آهو که اکنون به آهوی دره‌شوری معروف است می‌اندیشیدم. به غزالی که نه فقط نام من بلکه نام طایفه‌ام را زنده نگه می‌داشت.

براساس آخرین آمار در حال حاضر تعداد این آهوها در جزیره فارور از ۵۰۰ رأس تجاوز نموده به پاس قدردانی از خدمات ارزنده آقای بیژن فرهنگ دره شوری محقق برجسته‌ ایرانی به طبیعت و حیات وحش كشور این آهو به نام ایشان نامگذاری گردید

نام علمی:  Gazelle dareshourii

نام انگلیسی:   Mountain gazelle

نام فارسی:  آهوی کوهی دره شوری

 

 

 

°تأسیس اولین ژئوپارک خاورمیانه

°نجات نسل لاک‌پشت پوزه عقابی از خطر انقراض

 

دره‌شوری، در سال ۱۳۷۹ مسئولیت اداره محیط زیست منطقه آزاد جزیره قشم را بر عهده گرفته و علاوه بر تأسیس اولین ژئوپارک خاورمیانه نسل لاک‌پشت پوزه عقابی را در این جزیره از خطر انقراض نجات داد. گشایش نخستین ژئوپارک خاورمیانه در جزیره قشم ازماندگارترین آثار این کوشنده محیط زیست ایران است.

حفاظت از تخم لاک پشت‌های پوزه عقابی در سواحل روستای شیب دراز با ابتکار بیژن فرهنگ دره شوری مدير سابق محيط زيست سازمان منطقه آزاد قشم  با هدف کمک به ماندگار شدن نسل این جانوران برای نخستین بار در کشور از سال ۸۱ طرح حفاظت از لاک پشت‌های پوزه عقابی با همکاری JEF/SGP (برنامه کمک‌های کوچک تسهیلات محیط زیست جهانی) در جزیره قشم آغاز شد. آقای دره‌شوری در مورد این فعالیت خود می‌گوید:

یک روز من تصادفاً چند میهمان از دانشگاه شیراز داشتم و در حال معرفی جزیره به آنان بودم. یک راننده با یک ماشین شیک فرستاده بودند تا مهمانان را به قسمت‌های مختلف جزیره ببرد. هر جایی که می ایستادیم تا جزیره را به میهمانان نشان بدهم، راننده می‌گفت یک هفته است داریم نیمرو می‌خوریم! به او گفتم ماجرای نیمرو خوردن چیست که مدام می‌گویی؟ راننده گفت:  لاک پشت‌ها از آب بیرون می‌آیند و تخم می‌گذارند و ما یک هفته است که داریم نیمرو می‌خوریم. پرسیدم کجا؟ راننده گفت در ساحل جنوبی و دیگر فرصت نشد که بیشتر توضیح بدهد. عصر همان روز میهمانان را به فرودگاه بردم و رفتم به ساحل جنوبی و دیدم که در آنجا مردم با موتور و ماشین‌های گران قیمت و عده‌ای هم پیاده ایستاده‌اند. جلوتر رفتم و گفتم داستان چیست؟ گفتند که هر زودتر از دیگران لاک پشت را ببیند و آن لاک پشت تخم گذاری کند، تخم‌ها از آن وی خواهند شد. لاک پشت‌ها هر بار حدود یکصد تا یکصد و پنجاه تا تخم می‌گذاشتند و مردم نیز تخم‌ها را جمع می‌کردند. احساس کردم که وظیفه‌ی من است که از این روند جلوگیری کنم، اما من دست تنها بودم. چند جوان در آن اطراف بودند، به نظر می‌آمد که دانشجو باشند. از آنها پرسیدم شما در اینجا چکار می‌کنید؟ گفتند ما هم در جستجوی لاک پشت هستیم! به یکی از آنها گفتم من می‌خواهم جلوی این کار را بگیرم! گفت این مردم نسل در نسل تخم این لاک پشت‌ها را خورده‌اند و این کار شما مانند این است که به مردم اینجا بگویید که ماهی نخورند. به یکی از آنها که موتور سیکلت داشت گفتم می‌توانی رییس شورا را به اینجا بیاوری؟ گفت بله و رفت و رییس شورا را آورد و با او صحبت کردم و کل ماجرا را توضیح دادم. رییس شورا گفت:  کار سختی است، کار یکی دو ماه نیست، این کار پول می‌خواهد! گفتم همه‌ی اینها را می‌دانم. گفت شما اصلاً چه کاره هستی و چرا این کار، آن قدر برایت مهم است؟  من هم گفتم که من رییس این گونه‌های وحشی هستم. رییس شورا پاسخ داد: واقعاً شما می‌توانی یکی دو ماه شبانه روز در اینجا بمانی؟ گفتم بله می‌توانم. گفت به مردم چه می‌خواهید بگویید؟ به او گفتم این لاک پشت‌ها بعد از آن که به دنیا آمدند وارد آب می‌شوند و بعد از گذشت حدود ۲۰ سال بالغ شده و برای تخمگذاری به همین منطقه – منطقه‌ای که در آن به دنیا آمده‌اند-  باز می‌گردند! این لاک پشت‌ها وقتی که به دنیا می‌آیند حدود ۱۸ الی ۲۰ گرم هستند و با وجود این، بوی سرزمین‌شان در مغز چند میلی گرمی‌شان باقی می‌ماند و بعد از سال‌ها می‌توانند به این منطقه برگردند. رییس شورا متعجب شد و گفت:  جدی می‌گویی؟ به او گفتم این لاک پشت‌ها همه اهالی این روستا هستند و شما هم رییس شورا هستی! در نهایت قبول کرد و رفت به دنبال سایر اعضای شورا؛ اعضای شورا آمدند و با هم صحبت کرده و کار را شروع کردیم. مردم شبانه می‌آمدند و مرا می‌دیدند و با خود می‌گفتند یکی دو شب که بماند خسته می‌شود و می‌رود!

حدود یک هفته گذشت و در این مدت گاهی حدود یک ربع الی نیم ساعت می‌خوابیدم و در این حین چند نفر هم کمک می‌کردند. شبکه تلویزیونی بی بی سی زودتر از تلویزیون ایران متوجه ماجرا شدند و برای تهیه گزارش و مصاحبه به منطقه آمدند و یکباره معروف و مهم شدیم و تعداد زیادی توریست به آنجا آمدند. مردم هم به تدریج با پخت و پز غذا و ارائه‌ی جا و مکان به توریست‌ها همکاری می‌کردند. یکی از مسئولین که انسان بسیار شریفی نیز بود از تهران به آنجا آمد و در همین زمان ۲ لاک پشت بزرگ شصت، هفتاد کیلویی از دریا بیرون آمدند و یکی از آنها با بدبختی خودش را به ساحل رساند و در ماسه‌ها شروع کرد به تخم گذاری. آن شخص که از تهران آمده بود،به من گفت لطفاً به این موجودات مظلوم تا حد توان کمک کنید و من نیز در پاسخ گفتم به روی چشم.

به او گفتم مقداری پول می‌خواهم گفت فردا به حسابداری برو و من به محض رسیدن به تهران به امور مالی می‌گویم تا پول بدهند. من رفتم و دیدم چک آماده بود دو برابر مبلغی که درخواست کرده بودم! وضعیتمان به لحاظ مالی، عالی شد. به کسانی که همکاری می‌کردند حقوق دادم، سرویس بهداشتی و منبع آب ساختم، توری و وسایل دیگر. یکسال که گذشت، از سازمان ملل خبردار شدند که ما به کمک مردم این کار را انجام می‌دهیم، از سازمان ملل به جزیره آمدند و گفتند که هرچه صورتحساب و فاکتور دراین مورد دارید و هزینه نموده‌اید، به ما بدهید، ۵۰% هزینه اش را سازمان ملل می‌دهد. منتها گفتند که شما منبع غذایی مردم تخم لاک پشت را از آنها گرفته‌اید، پس یک منبع در آمدزا دیگر برایشان درست کنید تا حداقل جبران شود. به آنها گفتم که بعداً توریست می‌آید و باعث درآمد می‌شود. اما آنها گفتند باید به فکر یک درآمد ثابت و قطعی برای مردم باشید. توریست‌ها که به جزیره می‌آمدند از صنایع دستی و گلدوزی‌های مردم محلی استقبال می‌کردند. ما به خانم‌ها گفتیم سوزن دوزی و گلدوزی انجام دهند و همسرم در این باره کلاس‌های آموزشی برایشان ترتیب داد.

آن موقع  درآمد هر ماهیگیر به طور متوسط در جزیره ماهیانه ۸۰، ۹۰  هزار تومان بود، امّا درآمد خانم‌ها از گلدوزی ماهیانه به ۲۰۰ هزار تومان هم می‌رسید. ما از سال دوم که ۵۰ درصد هزینه‌ها را سازمان ملل پرداخت می‌کرد، هم آبرو و حیثیتمان بالا رفت و هم صنایع دستی را راه انداختیم؛ به طوری که درآمد یک دختر خانواده از پدر آن خانواده بیشتر و روابط همه مردم هم با ما صمیمانه شد و بالاخره دوستان خودمان از جمله آقای اینانلو از رادیو و تلویزیون به جزیره آمدند، اما من به آنها با حالت خنده گفتم که بی بی سی  قبل از شما آمده‌اند.

نوشته‌های بالا عیناً صحبت‌های بیژن فرهنگ دره شوری در روز ۷ بهمن ۹۴ در حضور پیشکسوتان محیط زیست ایران در شهر شیراز است که توسط محمدعلی اشتریان به رشته تحریر در آمده است. این طرح در سال ۸۴ به عنوان یکی از موفق ترین طرح‌های حفاظتی کشور مطرح می‌شود. به هرحال، ژئوپارک قشم نخستین ژئوپارک خاورمیانه به شمار می‌آید که از سال ۱۳۸۵ به عضویت شبکه جهانی ژئوپارک‌های تحت حمایت یونسکو درآمده است و در سال ۸۸ به عنوان یکی از۱۰ طرح برتر بنیاد توسعه و محیط زیست آسیایی اقیانوسیه در ژاپن شناخته شده است.

در بهمن ماه سال ۱۳۹۰ نیز با حمایت برنامه تسهیلات محیط زیست جهانی و همکاری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، ساحل ۶۰ هکتاری تخم گذاری لاک پشت‌ها در قشم به عنوان اثر طبیعی به ثبت رسید.

علاوه بر نجات این لاک پشت‌ها به رشد و شکوفایی اقتصاد منطقه با آموزش مردم باعث  ایجاد شغل‌های جدید در روستای شیب دراز گردید. شغل‌هایی نظیر بوم گردی، صنایع دستی، اجاره خانه‌های اقامتی، گرداندن گردشگران با قایق، رستوران‌های کوچک و… باعث افزایش  درآمد مردم این منطقه گردید. در حقیقت می‌توان از وی به عنوان معمار محيط زيستی قشم در بخش‌های مختلف به ویژه در حوزه صیانت از تخم گذاری لاک‌پشت‌های پوزه عقابی نام برد.

پوزة این لاک پشت‌ها برای بیرون کشیدن غذا (اسفنج‌های دریایی) از لا به لای مرجان‌ها به شکل منقار عقاب درآمده و از همین رو به لاک پشت پوزه عقابی یا منقار کوتاه معروف‌اند و میانگین وزن هر لاک پشت بالغ حدود ۴۰ کیلوگرم است و طول آن نیز به ۷۰ سانتي متر می‌رسد.

در سال ۹۵ برای گرامیداشت خدمات ماندگار پیشکسوت حفاظت از تنوع زیست کشورمان و بنیانگذار مدیریت محیط زیست و ژئوپارک قشم ، صندوقی جهت  حفاظت از تنوع زیستی با هدف حمایت از محققان و متخصصان حوزه حفاظت از تنوع زیستی فعالیت خود را در منطقه آزاد قشم آغاز نموده و نام این صندوق “صندوق حفاظت از تنوع زیستی دره‌شوری برای خاور میانه” انتخاب شده است.

ژئو سایت دره شوری

همچنین یکی از هشت ژئو سایت‌ها در ژئو پارک قشم به پاس تلاش‌های آقای بیژن فرهنگ در حفظ محیط زیست و تنوع زیستی این منطقه  به نام  «دره شور» نام گرفته است.

  • جنگل کاری بلوط محوطه خیریه بیمارستان ابن سینا

یکی دیگر از کارهای جالب دره‌شوری خرید بذرهای بلوط و بادام از عشایر قشقایی استان فارس و کاشت آن در فصل پاییز در دامنه‌های غربی شهر جدید صدرای شیراز و محوطه بیمارستان پیوند اعضا ابن سینا است.»

 

  • شخص اول محیط زیست در سال ۱۳۸۷

نشان خروس سپید سومین جایزه سالانه حمایت از حیوانات در سال ۱۳۸۷ خورشیدی به پاس تلاش برای حفظ محیط زیست و تنوع زیستی به «مهندس بیژن فرهنگ دره شوری» اهداء گردید . بنیاد نجات پاسارگاد دلایل انتخاب دره شوری برای این عنوان را به شرح زیر برشمرده است:

– بیش از چهل سال تلاش بی وقفه در حفظ محیط زیست و میراث طبیعی ایران.

– تأسیس اولین ژئوپارک خاورمیانه در قشم

– حفظ نسل در حال انقراض لاک پشت‌های عقابی در ایران

– انجام طرح صخره‌های مرجانی مصنوعی

– حفظ خزندگان جزیزه قشم و بالا بردن تعداد آن‌ها از ده به سی گونه

– تألیف کتاب راهنمای پستانداران ایران (به همراهی دکتر هرینتون کارشناس محیط زیست)

– شناسایی ۱۴۸ گونه تیره‌ی پستاندار

– تألیف بروشورهای مختلف در مورد مناطق حفاظت شده ایران؛ از جمله پارک ملی گلستان، پارک ملی گدو، منطقه‌ی حفاظت شده بختگان، و جزایر فارور

– و… بالاخره کمک به آگاهی و شناخت مردم قشم، و بسیج آن‌ها برای حفظ محیط زیست جزیره و ارتقاء وضعیت معیشتی آن‌ها.

در بیانیه این بنیاد همچنین اشاره شده است که:  آقای بیژن فرهنگ دره شوری، در وضعیتی که محیط زیست ایران در بدترین شرایط خود قرار دارد، سال‌هاست که به تنهایی و اغلب با دست خالی و تنها با پشتیبانی مردمی که خود او در آگاه کردنشان نسبت به اهمیت شناخت محیط زیست معلم و راهنمایشان بوده،بیش از یک سازمان حفظ محیط زیست برای ایران کار کرده است. بدون تردید محیط زیست ایران، به ویژه جزیره قشم مدیون تلاش‌های بی‌وقفه‌ی این حافظ محیط زیست بزرگ سرزمین مان است.

تألیفات وی:

۱٫ مرتع داری در قشقایی(در دست چاپ)

۲٫ پروانه‌های ایران (اثر مشترک با وازریک نظری)۱۳۸۳

۳٫ راهنمای پستانداران ایران (اثر مشترک با فرد آرلند هرینتون کارشناس محیط زیست)۱۳۵۳

۴٫ طبیعت ایران (اثر مشترک با نصراله کسرائیان)۱۳۸۵

۵٫ طبیعت قشم ۱۳۸۸

و کتابچه‌های متعددی درباره مناطق حفاظت‌ شده

۶٫ پناهگاه حیات وحش بختگان

۷٫ پارک ملی بمو۱۳۷۱

۸٫ شناسنامه پارک ملی گلستانجزایر فارور

 

 

مدیر
دیدگاه کاربران 3 دیدگاه
  • جهانگیر محمدی پور ۱۹ آذر ۱۳۹۷ / ۱:۳۲ ب.ظ
    0 0

    عرض خسته نباشید دارم خدمت اقای فرهنگ دره شوری و درود می فرستم به مرد شایسته ایران زمین ، که الحق اقای دره شوری هم شایسته هست ؛ هم عاشق خدمت بوده است هم پرورش یافته در دامان طبیعت هست وگذر از سختی ها را خوب میدانسته است مدیر و مدبر و دلسوز بوده است صداقت و مردمداری را از نیاکان اصیلش به ارث برده است و……. که اگر چنین نبود امکان این حجم خدمات ، انهم در سخت ترین شرایط ممکن نبود درود می فرستم و مباهات میکنم خدا رحمت کند پدر بزرگوار و فرهنگ دوست اقای دره شوری را که به حق فامیلش را فرهنگ گذاشته است .

  • سبحان پور ۲۰ آذر ۱۳۹۷ / ۵:۳۹ ب.ظ
    0 0

    سلام
    زیباترین آرزو ها را برای مهندس دره شوری آرزو مندم.به زبان
    قشقایی های متوسل می شوم ساغ اوول سن کیشی ، یورولما،

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

X